Chuẩn bị tài chính cho các khoản chi cố định hằng năm liên quan đến nhà ở

Ngoài chi phí hằng tháng, người sở hữu nhà đất còn có những khoản chi chỉ phát sinh mỗi năm một lần như thuế sử dụng đất, phí bảo hiểm nhà hay chi phí bảo dưỡng. Các khoản này dễ bị bỏ ngoài ngân sách. Bài viết hướng dẫn cách ước tính, trích lập quỹ theo tháng và hoàn tất thanh toán đúng hạn qua kênh trực tuyến.

1. Nhận diện và ước tính các khoản chi cố định hằng năm liên quan đến nhà ở

Mỗi loại hình nhà ở có danh mục chi phí hằng năm khác nhau, song phần lớn hộ gia đình đều có thể liệt kê được các khoản chính dựa trên giấy tờ nhà đất và các hợp đồng dịch vụ đang sử dụng.

Các khoản chi cố định hằng năm thường gặp gồm:

• Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất ở
• Phí bảo hiểm cháy nổ hoặc bảo hiểm nhà ở (nếu tham gia)
• Chi phí bảo dưỡng định kỳ: Sơn sửa, chống thấm, vệ sinh bồn nước, bảo trì điều hòa
• Phí dịch vụ hoặc phí gửi xe đóng theo năm tại một số khu chung cư

Cách ước tính sát thực tế là dựa vào chứng từ của năm trước. Với thuế sử dụng đất, số tiền phải nộp được thể hiện trên thông báo nộp thuế hoặc tra cứu được trên ứng dụng thuế điện tử, phụ thuộc vào diện tích, vị trí và mục đích sử dụng của thửa đất. Với bảo hiểm nhà ở, mức phí nằm trong hợp đồng hoặc thông báo tái tục. Chi phí bảo dưỡng có thể tổng hợp từ hóa đơn sửa chữa của năm gần nhất.

Do giá đất, phí bảo hiểm và giá dịch vụ có thể thay đổi qua từng năm, gia đình nên cộng thêm một khoản dự phòng vào tổng ước tính. Khoản chênh lệch này giúp quỹ vẫn đủ chi trả khi một trong các khoản tăng lên so với năm trước, đồng thời phần dư có thể chuyển sang quỹ của năm kế tiếp.

Bảng tổng hợp các khoản chi cố định hằng năm của một hộ gia đình sở hữu nhà ở.

2. Trích lập quỹ theo tháng và tối ưu khoản tiền trong thời gian chờ

Sau khi có con số tổng, cách tiếp cận hiệu quả là chia đều cho 12 tháng và trích một khoản cố định từ thu nhập hằng tháng vào một quỹ riêng. Cách này giúp dàn đều nghĩa vụ tài chính, tránh tình trạng một tháng phải chi một khoản lớn bất thường.

Để thuận tiện theo dõi, khoản trích lập nên được chuyển tự động vào một tài khoản hoặc một sổ tiết kiệm tách biệt với tài khoản chi tiêu thường ngày. Việc tách riêng giúp số dư của quỹ luôn phản ánh đúng mục đích sử dụng, hạn chế việc vô tình dùng cho các nhu cầu khác trong tháng.

Do phần lớn các khoản chi hằng năm có thời điểm đến hạn tương đối cố định, quỹ này phù hợp với hình thức gửi tiết kiệm có kỳ hạn. Khi lựa chọn kỳ hạn, gia đình nên theo dõi mặt bằng lãi suất ngân hàng cho các kỳ hạn ngắn, rồi sắp xếp ngày đáo hạn trùng hoặc sớm hơn thời điểm cần thanh toán. Cách sắp xếp này giúp khoản tiền vừa được hưởng lãi theo kỳ hạn, vừa sẵn sàng sử dụng đúng lúc mà không cần tất toán trước hạn.

Một cách làm thuận tiện là mở nhiều khoản tiền gửi nhỏ, mỗi khoản gắn với một nghĩa vụ cụ thể và có ngày đáo hạn tương ứng. Ví dụ, khoản dành cho thuế đất đáo hạn trước thời điểm thông báo nộp thuế, khoản dành cho bảo hiểm nhà đáo hạn trước ngày tái tục hợp đồng. Khi đến hạn, gia đình chỉ cần sử dụng đúng khoản đã được chuẩn bị.

Một số lưu ý khi vận hành quỹ:

• Tách riêng quỹ chi cố định với quỹ dự phòng cho nhu cầu phát sinh
• Cập nhật lại con số tổng mỗi năm theo chứng từ và thông báo mới nhất
• Chuyển phần tiền dư sau khi thanh toán sang quỹ của năm tiếp theo

3. Hoàn tất thanh toán đúng hạn qua kênh trực tuyến

Khi quỹ đã sẵn sàng, bước cuối cùng là thanh toán đúng thời hạn. Nắm rõ nơi tra cứu thông tin và kênh thanh toán giúp quá trình diễn ra nhanh chóng, không mất thời gian đi lại.

Thông báo nộp thuế sử dụng đất thể hiện số tiền và hạn nộp cụ thể của từng năm. Ngay khi nhận thông báo hoặc tra cứu được nghĩa vụ trên ứng dụng thuế điện tử, gia đình nên ghi lại hạn nộp vào lịch nhắc và đối chiếu với ngày đáo hạn của khoản tiền gửi đã chuẩn bị.

Người dùng thao tác nộp thuế sử dụng đất trên ứng dụng điện thoại.

Hiện nay, người dân có thể nộp thuế đất online qua ứng dụng thuế điện tử của cơ quan thuế hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia. Quy trình chung gồm tra cứu nghĩa vụ thuế, chọn khoản thuế sử dụng đất cần nộp, tạo giấy nộp tiền, chọn ngân hàng thanh toán và xác thực giao dịch. Hệ thống trả kết quả ngay sau khi giao dịch hoàn tất, người nộp không cần đến cơ quan thuế hay quầy giao dịch.

Sau khi nộp, người dùng nên lưu lại chứng từ điện tử và kiểm tra trạng thái nghĩa vụ thuế trên ứng dụng sau vài ngày làm việc. Chứng từ này là căn cứ cần thiết khi thực hiện các thủ tục liên quan đến nhà đất như chuyển nhượng, thế chấp hoặc cấp đổi giấy chứng nhận. Các khoản khác như phí bảo hiểm nhà hay phí dịch vụ chung cư cũng có thể thanh toán qua ứng dụng ngân hàng và lưu chứng từ theo cách tương tự.

Các khoản chi cố định hằng năm liên quan đến nhà ở tuy không phát sinh thường xuyên nhưng hoàn toàn có thể dự trù trước. Khi ước tính dựa trên chứng từ thực tế, trích lập đều đặn theo tháng, gửi tiết kiệm theo kỳ hạn phù hợp và thanh toán qua kênh trực tuyến trước hạn, gia đình vừa giữ được dòng tiền ổn định, vừa hoàn thành nghĩa vụ tài chính một cách chủ động.